SYTUACJA OSÓB DOZNAJĄCYCH PRZEMOCY

SYTUACJA OSÓB DOZNAJĄCYCH PRZEMOCY

31 sierpnia 2019 0 przez Zespół "FILEO"

W obraz osób, które doświadczają przemocy, wpisany jest charakterystyczny sposób funkcjonowania. Powinien on być uwzględniany przy opracowywaniu planów pomocy  i rozpoznawaniu tzw. zasobów, czyli mocnych stron tych osób. Specyfiką przemocy  w rodzinie są także inne problemy, które współistniejące z przemocą, takie jak na przykład: nadużywanie alkoholu bądź innych środków uzależniających przez którąś ze stron, współuzależnienie osób poszkodowanych, zespół stresu pourazowego (tzw. PTSD) u ofiar, zaburzenia osobowości i choroby psychiczne oraz inne.

 

Czynniki wpisane w sposób funkcjonowania osób doznających przemocy można podzielić na:

  1. zniewalające – są to siły i procesy sprzyjające pojawianiu się lub utrwalaniu przemocy;
  2. wyzwalające – czyli siły i procesy, które umożliwiają zapobieganie pojawianiu się następnych aktów przemocy oraz umacniające ofiarę przemocy w podejmowaniu działań mających na celu przerwanie przemocy w rodzinie.

 

Do źródeł czynników zniewalających i wyzwalających należą:

  • warunki bytowe
  • postawy osób znaczących
  • dostępność i jakość instytucjonalnych form interwencji i wsparcia
  • styl zachowania, osobowość i inne właściwości ofiary
  • specyfika relacji pomiędzy ofiarą i sprawcą
  • inne znaczące relacje w ludźmi np. z dziećmi
  • pamięć minionych doświadczeń życiowych ofiary.

 

Do czynników zniewalających, czyli utrudniających ofierze wychodzenie z sytuacji przemocy domowej należą:

  1. mity i stereotypy podtrzymujące przemoc;
  2. milczenie świadków przemocy;
  3. działające mechanizmy przemocy, w tym:
  • cykle przemocy
  • wyuczona bezradność
  • zjawisko „prania mózgu”
  • proces wtórnej wiktymizacji (burzenie utrwalonych przekonań, wtórne zranienie, przybranie tożsamości ofiary);
  1. czynniki podtrzymujące przemoc:
  • wewnętrzne: niektóre cechy osobowości, zaburzenia i choroby psychiczne, niedojrzałość emocjonalna itp.;
  • zewnętrzne: zła sytuacja rodzinna i materialna, autokratyczny model wychowania, brak pracy, niewłaściwe wzorce przekazane przez otoczenie, itp.

 

Do czynników wyzwalających, czyli pomagających w zatrzymaniu przemocy  i wyjściu z sytuacji przemocy domowej należą:

  1. zasoby wewnętrzne, w tym:
  • umiejętności i wiedza
  • konkretne działania i zachowania
  • dotychczasowe sposoby radzenia sobie z sytuacją problemową
  • plany i marzenia
  • doświadczenia życiowe;
  1. zasoby zewnętrzne, w tym:
  • inni ludzie (rodzina, dzieci, znajomi)
  • instytucje
  • dobra materialne
  • środowisko naturalne.

 

W wychodzeniu z sytuacji przemocy pomaga:

  • powiedzenie innym o doznawanej przemocy – przełamanie tabu milczenia
  • zwrócenie się o pomoc do sąsiadów, przyjaciół, rodziny
  • zwrócenie się po pomoc do instytucji: ośrodka pomocy społecznej, powiatowego centrum do spraw przemocy w rodzinie, punktu informacyjno-konsultacyjnego, stowarzyszeń i fundacji zajmujących się pomocą osobom doznającym przemocy itp.
  • skorzystanie z poradni psychologicznej, rozmowa ze specjalistą zajmującym się sprawami przemocy
  • wzięcie udział w grupie wsparcia
  • wezwanie Policji
  • uruchomienie procedury „Niebieskie Karty”
  • podjęcie kroków prawnych i wykorzystanie możliwości prawnych (sprawa o alimenty, postępowanie karne, separacja).

 

Kierunki pracy z osobą doznającą przemocy obejmują następujące obszary:

  • naukę dbania o bezpieczeństwo własne i dzieci
  • zmianę postawy wobec siebie
  • poszukiwanie i wzmacnianie mocnych stron, nauka korzystania z nich
  • określenie potrzeb, wynikających z nich celów oraz ich realizacja
  • zwiększenie poczucia kontroli i sprawczości
  • zmiana relacji ze sprawcą przemocy
  • zachęcenie do samodzielności
  • nauka asertywnych zachowań
  • udzielanie pomocy w konkretnych sprawach.