PROCES WIKTYMIZACJI

PROCES WIKTYMIZACJI

17 sierpnia 2019 0 przez Zespół "FILEO"

Gdy osoba krzywdzona doznaje przemocy, wówczas stopniowo rozwija się w niej proces wiktymizacji, czyli wchodzenie w rolę ofiary. Proces ten powoli zmienia poczucie tożsamości maltretowanej osoby.

Istnieją trzy etapy (poziomy) procesu wiktymizacji:

POZIOM WIKTYMIZACJI

Burzenie utrwalonych zachowań

Akty przemocy burzą utrwalony obraz życia osoby krzywdzonej, na którym opierała się jej dotychczasowa egzystencja. Osoba ta traci poczucie bezpieczeństwa i uporządkowania życia, zaufanie do siebie i innych ludzi. Ogarnia ją uczucie buntu, rozpaczy, niesprawiedliwości i krzywdy, chce wycofać się z życia. Poszukuje pomocy, starając się przerwać akty przemocy. W zależności od tego, jaka ją spotka reakcja ze strony otoczenia, proces wiktymizacji może dalej postępować bądź nie. Jeżeli osoba krzywdzona usłyszy, że to, czego doznaje to bezprawna przemoc i otrzyma pomoc i wsparcie – wiktymizacja może się już dalej nie posunąć.

POZIOM WIKTYMIZACJI

Wtórne zranienie

Przejście na drugi poziom wiktymizacji jest spowodowane niewłaściwymi reakcjami otoczenia społecznego na przemoc i próby szukania pomocy przez osobę krzywdzoną. Zdarza się często, że członkowie rodziny, znajomi, a nawet pracownicy różnych służb z powodu ignorancji, znużenia sytuacją lub bezradnością, zachowują się w taki sposób, który dodatkowo szkodzi osobie krzywdzonej. Przejawia się to na przykład w niewierze w słowa ofiary, pomniejszaniu wagi doświadczeń przemocy, obwinianiu osoby krzywdzonej za jej sytuację lub naznaczaniu jej negatywnym określeniami. Czasami osoby stykające się z ofiarą odmawiają pomocy lub sugerują, że osoba krzywdzona wymyśla lub wyolbrzymia akty przemocy, aby uzyskać nieuzasadnione korzyści z tej sytuacji. Dodatkowo u świadków przemocy lub innych osób mogących pomóc, zachowanie ofiar często wywołuje negatywne uczucia, na przykład irytacji, gniewu, rozdrażnienia czy niechęci, co w konsekwencji prowadzi do uwag typu: „pewnie lubi być bita, dlatego z nim jest” lub „to wariatka, jak jest bita, to pewnie zasłużyła”.

POZIOM WIKTYMIZACJI

Przyjęcie tożsamości ofiary

Na skutek ciągłego powtarzania się aktów przemocy, niewłaściwych reakcji ze strony otoczenia oraz wskutek zmniejszającej się umiejętności radzenia sobie z krzywdami, osoba zaczyna przystosowywać się do roli ofiary i przestaje się bronić. Zaczyna myśleć, że bycie ofiarą jest jej przeznaczeniem do końca życia. Obwinia siebie za tę sytuację i odmawia sobie podstawowych ludzkich praw. Przestaje też oczekiwać na jakąkolwiek poprawę swojego losu, traci nadzieję i poczucie godności. Podczas aktów przemocy stosuje taktykę przetrwania. Zdarza się, że w ostatnim odruchu desperacji podejmuje zamach na swoje życie lub życie sprawcy przemocy.